Święty kot birmański (część trzecia)
Święty kot birmański (część trzecia)
Kontakty z zagranicznymi hodowcami nie przełożyły się na wyraźny wzrost zainteresowania świętymi kotami birmańskimi. Rasa nie odnotowała jakiegoś spektakularnego przyrostu liczebnego, chociaż można było dostrzec pozytywne tendencje. Powstawały nowe hodowle, między innymi Orloffa de Kaaba*PL Piotra Krawczyka. Hodowla została zapoczątkowana w 2001 roku w oparciu o kotkę z hodowli Nin-Ti*PL. Następnie Piotr Krawczyk obrał głównie szwajcarski kierunek importów. W 2003 roku sprowadził kocurka Lionela von Achor*CH (SBIa) i koteczkę Larissę von Bismarck*CH (SBI n21). Na polskich ringach wystawowych zadebiutowała między innymi hodowla Leo-Patra*PL Małgotrzaty Przekop w oparciu o koty z hodowli Patibar*PL i Agamiki*PL oraz hodowla Liwiusza Bergera. W roku 2001 w polskim świecie rasy pojawił się holenderski import, kocur Pomme-Apparte van Buean-Vista (SBI d21). Po tym kocurze w 2003 roku, w Poznaniu, Liwiusz Berger pokazał kotkę Morganę Leo Librę*PL (SBI b21), a Irena Nalewaj kocura Dextera Orloffa de Kaaba*PL.
Na tej samej wystawie swój debiut zaliczyła również Talamasca’s Denna (SBI b21) kolejny holenderski import do hodowli White Star*PL.
W tym samym czasie na wystawach zaczęła się pojawiać również Monika Koc, później znana przede wszystkim jako hodowczyni ragdolli. Jej hodowla została zapoczątkowana w oparciu o koty z hodowli White Star*PL, Orloffa de Kaaba*PL i Leo-Patra*PL. W 2005 roku zadebiutowała ona ze słowackim importem Celine Medicat*SK (SBI n), a Liwiusz Berger z holenderskim – Tuan van de Akkerwinde (SBIc).
Z okazji 15-lecia hodowli rasy w Poznaniu zorganizowano kolejny special rasy. Na wystawę zgłoszono 32 birmy i dwa mioty. Jeden z miotów zgłosiła nieznana wcześniej hodowczyni Mariola Gontarek, hodowla Marigo*PL. Wystawę zdominowali przede wszystkim wystawcy z Holandii. Polscy wystawcy pokazali 13 kotów.
Najstarsze hodowle stopniowo kończyły swoją działalność. Przykładowo, w hodowli White Star*PL ostatni miot urodził się w 2008 roku, po kocurze Dexter Orloffa de Kaaba (SBI b) i kotce Nicola White Star*PL (SBI b). Były też i bardziej optymistyczne akcenty. Barbara Mikołajczyk do swojej hodowli importowała ponownie z Holandii koteczkę SBI f21- Rebeccę van Antouch.
Piotr Krawczyk w 2007 roku sprowadził ze Szwecji kocurka S*Ramus Acernus Cum Laude (SBIe). Rok później Małgorzata Przekop zaimportowała ze Słowacji koteczkę Giannę Medicat*SK. Pojawiła się na wystawach Anna Trocka(hodowla Annapolis*PL) z kotką z hodowli Bircoon*PL Elżbiety Rębeckiej-Sabak oraz Katarzyna Staniszewska-Kipińska z kotami z własnej hodowli Wibrysek*PL. Początki swojej przygody z birmami oparła na kotach z hodowli White Star*PL i Gekko*PL.
W tym okresie liczby rejestracji również pozostawały umiarkowane. W 2008 roku w Polskiej Federacji Felinologicznej Felis Polonia zarejestrowano jedynie 52 birmy. W kolejnych latach wartości te wykazywały tendencję wzrostową, osiągając w 2015 roku poziom 104 rejestracji. W następnych latach wskaźnik ten ulegał wahaniom – raz wzrastając, raz malejąc – nigdy jednak nie przekraczając liczby 190 zarejestrowanych kotów rocznie. Arytmetycznie nie wyglądało to najgorzej. Natomiast na wystawach święte koty birmańskie były reprezentowane w znikomych liczbach. Nadal pozostawały pod tym względem rasą unikalną. I, co jest niepokojące z punktu widzenia przyszłości rasy, nadal ta tendencja się utrzymuje. W kolebce rasy, w Poznaniu, w 2010 roku zaprezentowano tylko jednego kota z hodowli Patibar*PL. W następnym roku w Warszawie z własnej hodowli Aslan’s Bliss*PL Dorota Kochalska wystawiała jedynego reprezentanta rasy w klasie kociąt – Beowulfa (SBI n).
Na przełomie pierwszego i drugiego dziesięciolecia bieżącego stulecia funkcjonowało sporo hodowli, które nie zostały wymienione, a ich koty znajdowały się w rodowodach wystawianych zwierząt. Wśród nich znajdujemy hodowlę Winni*PL Anny i Leszka Derbichów, Capri*PL Moniki Berger, Samotną Gwiazdę*PL Danuty Sabak-Piękoś, Leo Libra*PL Liwiusza Bergera czy hodowlę Złoty Księżyc*PL Krzysztofa Piwowara. Wydaje się, że hodowle Capri*PL lub występująca również pod nazwą Capri Leo*PL i Leo Libra*PL należały do tych samych hodowców. Hodowlę Leo Capri*PL zapoczątkowała w 2001 roku kotka Fleur Tatra Cat’s*PL (SBI b). Zaś hodowlę Samotna Gwiazda*PL kotka Era z Oczeretów*PL.
W roku 2011 w Polsce miało miejsce kolejne historyczne wydarzenie, mianowicie w Poznaniu odbyła się Światowa Wystawa Kotów Rasowych. Święto zostało zorganizowane przez Polską Federację Felinologiczną Felis Polonia. Na wystawę zgłoszono ogólnie 1511 kotów. Wśród wielu ras uznanych przez Międzynarodową Federację Felinologiczną FIFe nie zabrakło również świętych kotów birmańskich. Zgłoszono ich łącznie 44. Polskę reprezentowała tylko Dorota Kochalska z dwoma swoimi wychowankami: premiorem Anakinem (SBI d21) i wymienianym już wcześniej Beowulfem. Anakin odnotował spory sukces, był nominowany do best in show.
Nie sposób prześledzić wszystkich aktywności hodowli i wystawców w tak sporym przedziale czasowym. O ile liczba rejestrowanych co roku kotów w PFF Felis Polonia utrzymuje się powyżej 100-150 zwierząt to liczba ta nie przekłada się na obecność wystawową. Birmy nadal pozostają rasą niezbyt popularną. Aktywność wystawowa hodowców jest wręcz znikoma i trudno ocenić poziom hodowanych kotów.
W latach 2021 – 2025 w naszym kraju aktywność przejawiło 19 hodowli. W ciągu 5 lat w niektórych hodowlach na świat przyszedł jeden miot, a w innych kilka. Aktywnymi były następujące hodowle: PL*Silesian Gold Pawła Kusia, Annopolis*PL Anny Trockiej, Euphoria World*PL Katarzyny Topolskiej, Adoelle*PL Ivety Kuroviec, Blue Paradise*PL Mai Wolny, Celebre*PL Magdaleny Steinthorsson, Pure Passion*PL Moniki Tomiczek, Arcymarcy*PL Joanny Grzelak, Dream of Shinu*PL Eweliny Walkowicz, Brzezinka*PL Anny Wałek, Złoty Księżyc*PL Krzysztofa Piwowara, Cracow’s Gold*PL Karoliny Grabiwody, Invisible Touch*PL Kamila Świątka, Fru D’Oro*PL Olgi i Piotra Skoczylasów, Aslan’s Bliss*PL Doroty Kochalskiej, Dar Beskidów*PL Magdaleny Zachury, Sosnowe Psoty*PL Magdaleny Sobczyk, Cat in Crown*PL Małgorzaty Pawluczyk i Gatti di Razza*PL Daniela Stania.
W roku jubileuszowym – 35-lecia hodowli świętych kotów birmańskich w Polsce, przypadającym na 2025 rok – w PFF Felis Polonia zarejestrowano 136 kotów birmańskich, przy ogólnej liczbie 27 300 zarejestrowanych zwierząt wszystkich ras. W tym szczególnym roku aktywność hodowlaną wykazało 11 hodowli.
Na potrzeby artykułu przeanalizowano polskie wystawy z 2025 roku, z wyjątkiem trzech, do których materiałów archiwalnych nie było dostępu. W wydarzeniach tych uczestniczyli wystawcy z Finlandii, Danii, Norwegii oraz Polski. Łącznie zaprezentowano 44 koty birmańskie, z czego 16 należało do polskich właścicieli. Koty wystawiali: Maja Wolny, Iveta Kurowiec, Karolina Grabiwoda, Magdalena Steinthorsson, Olga i Piotr Skoczylas oraz Anastazja Skoczylas.
Do powyższej statystyki należy doliczyć koty uczestniczące w Central European Winner Show w Warszawie.
Birmy zaprezentowali tam wystawcy z Finlandii i Polski – łącznie cztery zwierzęta. Polskę reprezentowała Maja Wolny z hodowli Blue Paradise*PL, prezentując dwoje swoich podopiecznych. Jej kocurek, niemiecki import – JCH CHK Soulofdiamonds Invictus JW (SBI a) – wystawiony w klasie 11, zwyciężył w swojej grupie i zdobył tytuł Central European Winnera. Jest to największy sukces jaki osiągnął nasz kot birmański w 35-letniej historii rasy.
W corocznym rankingu PFF Felis Polonia „Super Kot” za rok 2025 znalazły się dwa koty birmańskie. W klasie kocurów kategorii pierwszej zdobywca CEW’25 uplasował się na trzeciej pozycji. Również trzecie miejsce w klasie młodzieży-kotek zdobyła podopieczna Mai Wolny – JCH KCH Walhalla Blue Paradise*PL JW (SBI n). Sukcesy nie przychodzą z dnia na dzień. CEW’25 rok wcześniej w tym samym rankingu w klasie młodzieży i kociąt również zdobył trzecie miejsce.
W 2023 roku w prestiżowym rankingu National Winner, w którym tytuł otrzymuje jedynie 15 najlepszych kotów, kotka PL*Silesian Gold Africa (SBI b) zajęła drugą pozycję(hodowca i właściciel – Paweł Kuś). Ta sama kotka w rankingu Super Kot okazała się najlepsza w klasie kociąt i młodzieży. Zdobyła także tytuł Junior Winnera.
Paweł Kuś swoją przygodę z hodowlą rozpoczął od kotów importowanych z Włoch i Norwegii. Jego norweski import z 2016 roku — kocurek NO*Stalderkattens Jambo (SBI n) — jako trzeci kot tej rasy uzyskał w Polsce tytuł Junior Winnera.Tym samym tytułem może pochwalić się również Ariana (SBI n), kotka z pierwszego miotu hodowcy, która jako drugi kot birmański w polskiej historii rasy zdobyła ten tytuł. Hodowla PL*Silesian Gold została zarejestrowana w 2014 roku.
Podwójnym tytułem National Winnera z roku 2018 i 2019 szczyci się natomiast wychowanek Ivety Kurowiec Zacherry Adoelle*PL (SBI c). Zacherry uzyskał również niezwykle prestiżowy tytuł distinguished show merit.
Iveta Kurowiec rozpoczęła hodowlę kotów birmańskich w 2007 roku. Zapoczątkowała ją para – kocur ze Słowacji i kotka z Czech. W swoim dorobku hodowla może poszczycić się wieloma osiągnięciami między innymi jej kotka Emma Suuri Soturi Adoelle*PL (SBI n21) jako pierwsza birma w roku 2012 uzyskała tytuł Junior Winnera.
Ponadto Emma została też laureatką rankingu Super Kot. W roku następnym w kategorii kocurów ranking wygrał Geronimo Adoelle*PL (SBI a).
Maja Wolny hodowanie świętych kotów birmańskich rozpoczęła w 2007 roku od kotki Amandy Złoty Księżyc*PL (SBI c) z hodowli Krzysztofa Piwowara. W roku następnym dołączyła już z własnym przydomkiem Azura Blue Paradise*PL (SBI a) oraz kocurek Charlie Chocolate Dream*PL (SBI b) z hodowli Jolanty Rutkowskiej. Skutecznie łączy pasję hodowlaną z nutą wystawowej rywalizacji.
Kolejna aktywna wystawowo hodowla – Celebra *PL, prowadzona przez Magdalenę Steinthorrson, swoją birmańską wędrówkę przez życie rozpoczęła w roku 2018. Fundament hodowli stanowiły dwie kotki z przydomkiem Adoelle*PL – Tussy (SBI g21) i One Love (SBI n21) oraz kocurek ze Słowacji Zaro Medicat*SK (SBI c).
Swoją obecność w świecie wystaw felinologicznych zaakcentowała również hodowla Fru D’Oro Olgi i Piotra Skoczylasów. W 2016 roku birmańskie ścieżki hodowlane przecierała Hot Blue Chilli Winni*PL (SBI a). W hodowli nie zabrakło również akcentów hiszpańskich i włoskich.
Jeden z najstarszych stażem hodowców, a być może obecnie najstarszy w Polsce, Krzysztof Piwowar z hodowli Złoty Księżyc*PL, na początku 2026 roku przypomniał środowisku felinologicznemu, że nadal aktywnie funkcjonuje w tym świecie. Rozpoczął hodowanie birm prawdopodobnie w 2005 lub 2006 roku. Jedną z jego kotek była w tym czasie Keldonna Samotna Gwiazda*PL (SBI c) urodzona 17 listopada 2005 roku.
Puentując materiał, nasuwa się pytanie o przyszłość rasy i kierunek, w jakim ona zmierza. Czy zagraża jej ragdollowy — na szczęście już zaprzestany — trend dłuższego włosa? Na to pytanie powinni odpowiedzieć hodowcy i sędziowie, na których spoczywa odpowiedzialność za wyznaczanie kierunków rozwoju kocich ras. Wszak cały świat biologiczny nie tkwi w bezruchu, a koty są jego integralną częścią.
Stary Lubosz, luty 2026 rok Roman Grabara
