Żbiku – opowieść o zaufaniu
Żbiku – opowieść o zaufaniu
(spisano na podstawienie wspomnień Ernesta Buczkowskiego)
Żbiku nie miał być kotem niezwykłym. Miał być „tym drugim” — towarzyszem dla kotki, która zostawała sama w pustym domu, gdy znikałem na długie godziny pracy. Ot, rozsądna decyzja. Wypełnienie ciszy drugim oddechem, drugim mruczeniem.
W domu zamieszkały więc dwa serca bijące miękko i cicho: ona — spokojna, uważna; i on — kocurek z opinią niezależnego, takiego, co „nie lubi głaskania” i „chodzi własnymi ścieżkami”.
To nieprawda.
Od pierwszych dni patrzył na mnie z uwagą, która nie była przypadkiem. W jego oczach widziałem pytanie, a może rozpoznanie. Dla kota człowiek jest jak duży kot — większy, mniej zgrabny, trochę nieporadny w swojej dwunożności. Istota dziwna, ale należąca do tego samego świata ciepła, ruchu i zapachu. A kiedy między jednym a drugim zawiąże się nić porozumienia, mniejszy zaczyna podążać za większym. Nie z uległości — z wyboru.
Wiedziałem, że czas jest krótki. Pierwsze miesiące życia kota są jak miękka glina — do ósmego, dziewiątego miesiąca można jeszcze odcisnąć w niej kształt. Zaczęliśmy więc od szelek, od pierwszych kroków na podwórku, od świata większego niż ściany mieszkania.
Już wtedy zobaczyłem, że trzyma się blisko. Najpierw krążył wokół mnie w małych okręgach, jak księżyc wokół planety. Potem kręgi stawały się szersze, odważniejsze. Ale zawsze wracał spojrzeniem. „Jesteś?” — pytały jego oczy. — „Skoro jesteś, mogę iść dalej”.
Smycz szybko okazała się zbędna. Była bardziej dla mnie niż dla niego. Zastąpiłem ją nadajnikiem GPS — nie po to, by go kontrolować, lecz by uspokoić własny lęk. Postanowiłem, że pokażę mu świat.
Jesienią ruszyliśmy do lasu na grzyby. Powietrze było ciężkie od wilgoci, liście szeleściły pod butami, a ziemia pachniała życiem i rozkładem jednocześnie. Żbiku nie był psem. Długie marsze go nużyły. Za to powalone drzewa — omszałe, miękkie, splątane — stały się jego królestwem. Wspinał się na nie jak na tron, znikał w wykrotach, przemykał pod pniami, pojawiał się nagle w smugach światła jak leśny duch.
Zrozumiałem wtedy, że nie mogę prowadzić go przez świat. Mogę jedynie iść obok. Świat musi odkrywać po kociemu.
Przełom przyszedł pod namiotem.
Rozbiliśmy obozowisko nad małą rzeczką. Cisza była gęsta i czysta, jakby ktoś odciął ją od reszty rzeczywistości. W namiocie znalazło się miejsce na jego ulubiony koc — fragment domu przeniesiony w dzikość. Pierwszego dnia niemal nie ruszaliśmy się z obozowiska. Żbiku, z nadajnikiem na grzbiecie „na wszelki wypadek”, zataczał coraz szersze kręgi. Do wieczora znał już każdy zapach, każdą ścieżkę, każdy cień.
To był jego pierwszy sezon. Jeden wyjazd na trzy dni, trzy wyjazdy na pięć. Z czasem wypracowaliśmy rytm. O świcie wymykał się z namiotu bezszelestnie jak mgła. Wracał, gdy zaczynałem się budzić, kładł się spać zwinięty w kłębek, a ja zajmowałem się swoimi sprawami. Po południu role się odwracały. Ja wracałem zmęczony, on wychodził — zjadał dwie saszetki, jakby tankował energię, i znów znikał między drzewami. Wracał dopiero o zmierzchu, gdy świat zwężał się do ognia i szeptu rzeki.
Nie byliśmy już właścicielem i zwierzęciem. Byliśmy towarzyszami drogi.
Podróżowanie z kotem nie jest spacerem z psem. Smycz — to ustępstwo wobec ludzkich zasad. W rzeczywistości Żbiku jest wolnym odkrywcą. Traktuje mnie jak kogoś, kto otwiera drzwi do nowych przestrzeni. Jeśli mam go przy sobie, muszę pozwolić mu być sobą. Tylko wtedy wraca. Tylko wtedy chce iść dalej razem.
Z czasem wsiedliśmy do pociągów. Konduktorzy na naszej trasie zaczęli mówić o nim: „kot, który jeździł koleją”. Siedzi spokojnie przy oknie, obserwuje przesuwający się świat — pola, lasy, rzeki — jakby zapisywał je w swojej wewnętrznej mapie.
Był ze mną nawet przy strumieniach, gdy szukałem złota i szafirów. Gdy pochylony nad miską płukałem żwir, on patrolował brzegi, przeskakiwał z kamienia na kamień, znikał w trawach. Co jakiś czas wracał, patrzył na mnie z lekkim zdziwieniem — jakby sprawdzał, czy ten duży kot znowu nie wpadł na jakiś osobliwy pomysł.
Spisał: Roman Grabara
